Ngày 31 tháng 1 năm 2023
 namxnk.hl@gmail.com   -    0902 170 387
Tin tức Nổi bật Tác động của lạm phát và Covid-19 với tiền lương và sức mua: Ngành dệt may chịu tác động “kép”

Tác động của lạm phát và Covid-19 với tiền lương và sức mua: Ngành dệt may chịu tác động “kép”

Đăng lúc: 18/01/2023

Hiện nay, chúng ta đã và đang phải đối mặt với liên tiếp các cuộc khủng hoảng: đại dịch Covid-19, chiến tranh Nga-Ukraine… làm chi phí sinh hoạt bắt đầu tăng cao vào năm 2021-2022 trên khắp các quốc gia và khu vực. IMF đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2022 từ mức 3,6% xuống 3,2% vào tháng 7, trong khi dự báo tháng 10 dự đoán rằng tăng trưởng toàn cầu sẽ chậm lại từ 2 đến 2,7% vào năm 2023: đối với nhiều người, năm 2023 sẽ giống như một cuộc suy thoái.

Bối cảnh kinh tế và thị trường lao động toàn cầu

Đối với thị trường lao động, vào quý 2/ 2022, mức độ việc làm đã tăng trở lại tại các quốc gia có thu nhập cao, trong khi mức độ việc làm ở các quốc gia có thu nhập trung bình và thấp vẫn ở mức thấp hơn khoảng 2%  so với trước đại dịch.

Một lo ngại lớn hiện nay là tỷ lệ lạm phát trên toàn thế giới tăng nhanh bất chấp phản ứng thắt chặt chính sách tiền tệ trên toàn cầu kể từ giữa năm 2022. Các dự đoán cho thấy lạm phát toàn cầu sẽ đạt 8,8% vào cuối năm 2022, giảm xuống 6,5% vào năm 2023 và 4,1% vào năm 2024 . Nếu tiền lương và các loại thu nhập lao động khác không được điều chỉnh theo lạm phát, mức sống của nhiều người lao động và gia đình họ có thể sẽ giảm sút.

Xu hướng tiền lương

Xu hướng tiền lương toàn cầu

Trong bối cảnh lạm phát, dữ liệu sơ bộ cho nửa đầu năm 2022 cho thấy tiền lương thực tế hàng tháng giảm đáng kể. Trong số các quốc gia G20, chiếm khoảng 60% số người làm công ăn lương trên thế giới, tiền lương thực tế trong nửa đầu năm 2022 ước tính đã giảm xuống –2,2% ở các nền kinh tế tiên tiến, trong khi tăng trưởng tiền lương ở các nền kinh tế mới nổi chậm lại ở mức tăng 0,8%. Điều này cho thấy tiền lương danh nghĩa ở nhiều quốc gia đã không được điều chỉnh đủ trong nửa đầu năm 2022 để bù đắp cho sự gia tăng chi phí sinh hoạt.

Điều này gây ra sự xói mòn tiền lương thực tế do đại dịch Covid-19. Mặc dù mức lương trung bình trên toàn cầu tăng 1,5% vào năm 2020 và 1,8% vào năm 2021, nhưng mức tăng vào năm 2020 ở đỉnh điểm của đại dịch phần lớn là do mất việc làm và sự thay đổi cơ cấu việc làm ở một số quốc gia lớn, chẳng hạn như Mỹ. Thống kê cho thấy phần lớn những người mất thu nhập trong đại dịch là những người làm công ăn lương thấp, trong khi những người được trả lương cao hơn vẫn tiếp tục làm việc, do đó làm tăng mức lương trung bình ước tính.

Xu hướng tiền lương khu vực

Xu hướng tiền lương ở các khu vực chính:

  • Ở Bắc Mỹ (Canada và Hoa Kỳ), hiệu ứng tiền lương rất rõ rệt vào năm 2020, với tiền lương thực tế trung bình đột ngột tăng 4,3%. Tăng trưởng tiền lương sau đó giảm xuống 0% vào năm 2021 và giảm xuống –3,2% trong nửa đầu năm 2022.
  • Ở Liên minh Châu Âu, nơi duy trì việc làm chế độ và trợ cấp tiền lương phần lớn được bảo vệ việc làm và mức lương trong thời kỳ đại dịch, tăng trưởng tiền lương thực tế chậm lại 0,4% năm 2020, tăng lên 1,3% vào năm 2021 và giảm xuống –2,4% trong nửa đầu năm của năm 2022.
  • Ở Châu Á và Thái Bình Dương, tốc độ tăng trưởng tiền lương thực tế chậm lại ở mức 1,0% vào năm 2020, tăng lên 3,5% vào năm 2021 và lại giảm xuống 1,3% trong nửa đầu năm 2022.

Bất bình đẳng tiền lương

Ở 10 trong số 22 quốc gia được nghiên cứu, bất bình đẳng tiền lương hàng tháng tăng lên, trong khi ở 12 quốc gia còn lại, nó giảm đi. Mặc dù có những trường hợp ngoại lệ, ở hầu hết các quốc gia, hướng thay đổi của bất bình đẳng tiền lương hàng tháng (tích cực hoặc tiêu cực) nhất quán với hướng thay đổi của bất bình đẳng tiền lương theo giờ.

Cần lưu ý ở đây rằng việc giảm tiền lương bất bình đẳng không nhất thiết có nghĩa là giảm bất bình đẳng thu nhập tổng thể. Khi một hiệu ứng tổng hợp làm giảm phân phối tiền lương – ví dụ, khi những người lao động được trả lương thấp bị mất việc làm – điều này có thể dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp cao hơn ở các hộ gia đình có thu nhập thấp, dẫn đến sự gia tăng bất bình đẳng thu nhập.

Khoảng cách tiền lương theo giới tính

Khoảng cách tổng thể về tiền lương theo giới tính dường như không thay đổi đáng kể kể từ những năm ngay trước khi đại dịch bùng phát. Các ước tính được trình bày trong Báo cáo tiền lương toàn cầu 2018/19 cho thấy khoảng cách tiền lương trung bình theo giới trên toàn cầu là khoảng 20%. Nhìn chung, chênh lệch lương theo giới ở các quốc gia không bị ảnh hưởng nhiều bởi cuộc khủng hoảng COVID-19. Trong khi các ước tính dựa trên mức lương trung bình theo giờ cho thấy mức giảm trung bình là 0,6 điểm phần trăm trong số 22 quốc gia, thì các ước tính dựa trên thu nhập trung bình hàng tháng cho thấy mức tăng dưới 0,1 điểm phần trăm. Do khoảng cách về lương theo giới tính vẫn ở mức cao liên tục giữa các quốc gia và khu vực, cần phải có nhiều nỗ lực hơn để giải quyết bất bình đẳng giới trong thị trường lao động.

Tác động của lạm phát với sức mua của người thu nhập thấp

Chi phí của lạm phát trên toàn bộ phân phối thu nhập

Ví dụ, ở Mexico, các hộ gia đình ở nhóm thu nhập thấp chi 42% thu nhập của họ cho thực phẩm, trong khi những hộ gia đình ở ở nhóm cao chỉ chi 14%. So sánh diễn biến giá của các nhóm mặt hàng khác nhau với diễn biến của chỉ số giá tiêu dùng chung (CPI) của khoảng 100 quốc gia thuộc tất cả các nhóm khu vực cho thấy giá thực phẩm, nhà ở và giao thông đều tăng nhanh hơn mức tăng chung CPI..

Điều này có nghĩa là ngay cả khi tiền lương được điều chỉnh để bù đắp cho sự gia tăng chi phí sinh hoạt trung bình được đo bằng CPI, các hộ gia đình có thu nhập thấp vẫn sẽ phải chịu thiệt hại ở nhiều quốc gia do sức mua của tiền lương của người lao động bị xói mòn.

Lạm phát làm ảnh hưởng tới sức mua của tiền lương tối thiểu

Tiền lương tối thiểu là một công cụ được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới để bảo vệ thu nhập và sức mua của những người lao động được trả lương thấp và gia đình của họ. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của lạm phát giá cả gia tăng, tiền lương tối thiểu đã giảm theo giá trị thực tế ở nhiều quốc gia khác nhau – ngay cả khi được đo lường theo chỉ số CPI trung bình. Ví dụ, trong giai đoạn 2020–22, lương tối thiểu giảm theo giá trị thực do lạm phát gia tăng ở Bungari, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Sri Lanka, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Những xu hướng này phản ánh cách mà cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đã tác động nặng nề đến những người lao động được trả lương thấp.

Sự thay đổi tổng hóa đơn tiền lương trước và trong cuộc khủng hoảng Covid-19

Dựa trên dữ liệu từ 28 quốc gia đại diện cho các khu vực và nhóm thu nhập khác nhau, báo cáo cho thấy ở 20 quốc gia trong số này, tổng hóa đơn tiền lương đã giảm từ 1 đến 26% trong năm 2020. Mức giảm trung bình trong tổng hóa đơn tiền lương đối với mẫu của 28 quốc gia là 6,2% tương đương với việc mất trung bình ba tuần lương cho mỗi nhân viên làm công ăn lương. Trong số 21 quốc gia có sẵn dữ liệu cho cả năm 2020 và 2021, mức giảm tổng hóa đơn tiền lương tương đương với 4 tuần lương vào năm 2020 và 2 tuần vào năm 2021, đồng nghĩa với việc mất tích lũy 6 tuần lương trong 2 năm này. Sự sụt giảm trong tổng hóa đơn tiền lương thực tế rõ rệt hơn ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình so với các quốc gia có thu nhập cao, nơi các chương trình duy trì việc làm và trợ cấp tiền lương duy trì cả việc làm được trả lương và mức lương danh nghĩa trong thời gian phong tỏa, ngay cả khi số lượng giảm số giờ làm việc.

Bài: Nguyễn Trọng Nghĩa

Design by GOVIN VIET NAM © 2020 - Công ty Cổ Phần Vinatex Hồng Lĩnh. All Rights Reserved